Nijmegen herdenkt Keti Koti

Op 30 juni stond Nijmegen stil bij Keti Koti: de afschaffing van de slavernij. Tijdens de herdenking werd het leed en de onmenselijkheid van de koloniale slavernij herdacht en erkent dat de gevolgen daarvan nog altijd voelbaar zijn. 

Herdenken is niet alleen terugkijken, maar ook vooruitkijken. Naar gelijkwaardigheid, verbinding en een stad waar iedereen zich thuis voelt. Samen bouwen we aan bruggen tussen verleden en toekomst. Samen met inwoners en organisaties zet de gemeente stappen: meer bewustzijn, educatie en zichtbaarheid van dit verleden in de stad.

Onderzoek naar rol Nijmeegs gemeentebestuur in koloniale slavernij

De Radboud Universiteit Nijmegen heeft in opdracht van het college van burgemeester en wethouders onderzoek uitgevoerd naar de rol van het gemeentebestuur in koloniale slavernij. Daaruit blijkt dat koloniale slavernij direct en indirect verweven was met het bestuur en de economie van Nijmegen. En dat Nijmeegse bestuurders koloniale slavernij mede mogelijk hebben gemaakt, in stand hebben gehouden en ervan hebben geprofiteerd. 

Het vergroten van kennis en bewustzijn van Nijmegenaren over dit onderwerp vindt het college belangrijk. De gevolgen van de slavernijtijd werken nog altijd door in het leven nu. Nijmegen wil een inclusieve stad zijn, een stad waar iedereen zichzelf kan zijn, zich veilig en erkend voelt en gelijkwaardig is. Daarom vindt het college van burgemeester en wethouders het van groot belang voor de toekomst van de diverse Nijmeegse samenleving, dat dit onderzoek er nu is. Voor de mensen van toen, en voor de generaties van nu en na ons.  

Onderzoeksvraag en hoofdconclusie

Het onderzoek ‘Nijmegen & Slavernij. Publiek bestuur en persoonlijk profijt, 1596-1873’ laat zien hoe koloniale slavernij direct en indirect verweven was met het bestuur en de economie van Nijmegen. Met name door de politieke rol die Nijmegen tot 1795 speelde in de Nederlandse Republiek, was de invloed van de Nijmeegse bestuurders duidelijk groter dan die van andere vergelijkbare steden. Ook waren bestuurders economisch betrokken bij slavernij als investeerder en deelnemer aan koloniale handel.

Lees het onderzoeksrapport en een publieksversie op de website van Radboud University Press.

Reactie Burgemeester Bruls (2025): “De conclusies van het onderzoek zijn indringend. De kou slaat je om het hart als je hoort wat mensen elkaar hebben aangedaan, ook vanuit onze stad. Dat wrede, onmenselijke daden voor eigen gewin en rijkdom onderdeel waren van een breed gekend en geaccepteerd systeem, waar Nijmegen ook deel van uitmaakte. Bestuurders van Nijmegen hadden een bijzondere bestuurlijke machtspositie als belangrijkste stad van een invloedrijk gewest, en door de ligging aan de Waal. Ook al vond dit plaats in de tijdsgeest van toen, met wat wij weten maakt dat het niet minder verdrietig, pijnlijk en afschuwelijk.”

Reactie gemeentebestuur op het onderzoek

In 2025 organiseerde de gemeente diverse gesprekken en bijeenkomsten met inwoners, waaronder een lezing, creatieve dialoogsessie en muzikale theatervoorstelling.

In het proces is de tijd genomen om samen woorden te geven aan wat deze kennis met de stad doet en wat we als stad nodig hebben om verder te groeien naar een toekomst in verbondenheid.

De gemeente wil het slavernijverleden van Nijmegen meer zichtbaar en bespreekbaar maken, onder meer door educatie en een zichtbare gedenkplek in de stad. Als volgende stap werkt het college samen met betrokkenen uit de stad aan de verdere uitwerking van deze ambitie.