Column burgemeester: Buitenslapers

De afgelopen weken was het koud en wit buiten. Dan is er niets fijner als een warm thuis. Op dat soort dagen denk ik aan de mensen die dat niet hebben.

Dakloze mensen komen veel in het nieuws vanwege het veroorzaken van overlast. En dat is ook een groot probleem in onze stad. Maar het zijn en blijven ook gewoon mensen, die om wat voor reden dan ook in deze situatie terecht zijn gekomen. En dat is schrijnend. Sommigen zijn op straat beland door het verlies van hun baan en huis, wat ook geldt voor dakloze mensen die als arbeidsmigrant naar Nederland zijn gekomen. Vaak is er sprake van een verslaving of zijn er psychische problemen in het spel. Lang niet alle mensen die op straat leven veroorzaken overlast. Sommigen leven liever buiten, omdat ze zich niet kunnen redden in de samenleving, en alleen gedijen bij zo min mogelijk prikkels en mensen om zich heen.

Ik hoor regelmatig verontwaardiging dat er in ons rijke land mensen op straat moeten slapen. Maar in de praktijk is het ingewikkeld om opvangplekken te creëren voor al die mensen met verschillende problemen en behoeften. Het aantal dakloze mensen in onze stad neemt toe, ook mensen van buiten Nijmegen komen hiernaartoe. Er zijn niet veel geschikte locaties, genoeg opgeleid personeel is door krapte op de arbeidsmarkt een uitdaging en budgetten zijn ook eindig. En dan is het ook niet altijd makkelijk om omwonenden te overtuigen, als we nieuwe opvanglocaties willen inrichten zoals de Skaeve Huse. We werken op dit moment met extra geld van de gemeenteraad aan meer opvangplekken. Daardoor hoeven minder mensen onvrijwillig op straat te slapen én kunnen we de overlast in het centrum beperken. Een andere oplossing daarvoor is dat het MFC in de van Schevichavenstraat nu een open verblijfsplek heeft in de binnentuin, zodat deze mensen niet op straat hoeven te hangen. 

In de winter zorgen we elk jaar sowieso voor gratis extra bedden, want bij vorst kan buiten slapen ronduit gevaarlijk zijn. Bij extremer winterweer gaan hulpverleners ‘s avonds op zoek naar buitenslapers om ze naar binnen te halen. U kunt dan zelf ook buiten slapende mensen aanmelden bij de GGD. Hulpverleners proberen mensen te overtuigen mee te gaan naar de opvang. Lukt dat niet, dan kunnen wij ze ook verplichten. Dat stuit wel op een dilemma. We weten dat sommigen echt bewust niet in de opvang willen slapen. De vraag is of ze wel of niet in staat zijn het risico van slapen in de kou in te schatten. Hun mentale toestand, of weerstand, kan het overlevingsinstinct soms vertroebelen. Ik vind dat we dan vanuit zorgplicht mogen ingrijpen: niets is meer waard dan een mensenleven.