Kjeld Zwitserloot wint 46e Nationale Scheikundeolympiade 2025

Kjeld Zwitserloot uit Rosmalen van het Gymnasium Beekvliet in Sint-Michielsgestel is de winnaar van de 46e Nationale Scheikundeolympiade (NSO).

De NSO werd gehouden van 30 mei tot en met  6 juni bij farmaceutisch laboratorium Symeres in Nijmegen.

Het is de tweede keer dat Kjeld Zwitserloot (18 jaar, 6V) deze prestigieuze jaarlijkse wedstrijd wint en dat is nog niet eerder voorgekomen sinds het begin van de Scheikundeolympiade in 1980. Daniël Vleugel (17 jaar, 5V) behaalde de tweede prijs en Imre Bekkering (17 jaar, 6V) werd derde; beide leerlingen zitten op het Willem Lodewijk Gymnasium in Groningen. De vierde prijs ging naar Koen in ‘t Hout (18 jaar, 6V) van het Gymnasium Beekvliet. Aan de NSO-voorrondes deden 3000 scholieren mee. Aan de finale hebben 20 leerlingen deelgenomen; dertien uit 6 vwo, zeven uit 5 vwo.

De Nationale Scheikundeolympiade (NSO) vindt jaarlijks plaats om leerlingen enthousiast te maken voor scheikunde en talent een kans te geven zich nationaal en internationaal te presenteren. Na twee schriftelijke voorrondes op hun eigen school worden de beste leerlingen geselecteerd. Met deze wedstrijd kunnen leerlingen hun talent in de scheikunde ontdekken en hun kennis en kunde verder verbreden en verdiepen.

De olympiadeweek werd nu gehouden bij Symeres, een toonaangevende contractonderzoeksorganisatie voor uitdagingen op het gebied van de ontdekking en ontwikkeling van geneesmiddelen.

Guillaume Jetten (CEO Symeres): “Het was een eer en een genoegen om de Scheikundeolympiade dit jaar te mogen organiseren. Als trans-Atlantisch bedrijf dat actief is in de ontwikkeling en productie van nieuwe actieve stoffen voor geneesmiddelen, vinden we het essentieel om jong talent te inspireren en te stimuleren om voor een toekomst in de wetenschap/chemie te kiezen”.

Emiel de Kleijn (voorzitter NSO): “De twintig toppers van de NSO2025 hebben kunnen experimenteren in professionele laboratoria en kennis kunnen maken met geavanceerde apparatuur. Ze hebben veel nieuwe laboratoriumtechnieken geleerd en daarvan genoten. Tijdens de colleges werd de relatie gelegd tussen de theorie en het belang en toepassing daarvan bij de ontwikkeling van nieuwe medicijnen. Het was mooi te ervaren dat het enthousiasme van de onderzoekers van Symeres en de leergierigheid van de leerlingen elkaar zo positief hebben beïnvloed.”.

Uiteraard was er ook tijd voor ontspanning, zoals een city hunt in Nijmegen, suppen en beach games bij de Lentse plas, padellen en een filmavond. De week werd afgesloten met een theorietoets en een practicumtoets, ieder van vier uur.

Nora Voigt (Willibrord Gymnasium, Deurne): “Het was non-stop gezellig met de groep. Ook was het echt heel leuk om een week lang bezig te zijn met scheikunde en zelf ook op het lab te mogen staan en de theorie tot leven te zien komen. Ik zou als ik kon elk jaar weer opnieuw meedoen.”

Tim van der Helm (Erasmus College, Zoetermeer): “Ik had niet verwacht in de finale te komen, maar het ging best goed. De colleges waren erg leerzaam en de practica erg leuk. Ik vind ook dat we met een hele leuke en gezellige groep waren.”

De prijsuitreiking werd gedaan door Annet Saris (senior Scientist) en Leon van Berkom (Director of Parallel Chemistry). Leon van Berkom: “Ik ben onder de indruk van de motivatie, inzet en snelheid waarmee de deelnemers nieuwe informatie oppikken. Het is geweldig om scholieren te laten proeven van het onderzoek dat plaatsvindt binnen het bedrijfsleven, en de farmaceutische industrie in het bijzonder”.

Onno de Vreede, Human Capital coördinator van ChemistryNL, reikte de Topsector Chemie Kanjerprijs uit aan de top vier van de NSO en de Praktijkprijs aan Sebas Benes (17 jaar, 5V) van het Gymnasium Beekvliet, die het beste practicum had gemaakt gedurende de week.

Onno de Vreede: “De scheikundeolympiade zet getalenteerde leerlingen in het zonnetje. Scheikundigen zijn belangrijk voor bedrijven die chemische producten maken, of voor andere producten waarbij scheikunde nodig is. Laboratoriumvaardigheden zijn van groot belang om scheikunde in praktijk te brengen, dus vandaar de uitreiking van een aparte "praktijkprijs".

Tijdens de "Drug Discovery Challenge’ zijn de leerlingen in groepen uitgedaagd om farmaceutisch actieve moleculen te ontwerpen via 3D computer simulaties. Een interessant gebied dat laat zien hoe scheikunde en moderne informatie technologie tegenwoordig hand in hand gaan.

Onno de Vreede en Leon van Berkom reikten de prijs uit aan het winnende team van deze challenge: Daniel van Cleef (Het Amsterdams Lyceum), Ernst Siegert (Trinitas Gymnasium, Almere) en Kjeld Zwitserloot.

Leon van Berkom: “Het is mooi om te zien hoe snel deze 20 toppers van de scheikundeolympiade de kennis en indrukken van de afgelopen week hebben toegepast in de afsluitende workshop, waarin ze met behulp van structure-based drug design een kinase inhibitor hebben ontworpen.”

De NL-Talenten-Fondsprijs 2025 werd gewonnen door Junxiang Ni (16 jaar, 5V) van het Lorentz Casimir Lyceum in Eindhoven.

Hanneke van der Marel, directeur NL Talenten Fonds: “Nederland staat bekend om haar innovatiekracht, kennisinfrastructuur en het vermogen om creativiteit te koppelen aan wetenschap. Met het organiseren van olympiades halen we het talent dat daarvoor nodig is naar boven. Het NLTF stimuleert als particulier fonds de publiek private samenwerking door uitblinkers in de sport, cultuur en het onderwijs een financieel zetje in de rug te geven.”

De Malmberg-scholenprijs (meeste leerlingen in de eerste ronde met minstens 50% score) werd uitgereikt door Marijn Jonker van het NSO-comité aan onlangs gepensioneerde scheikundedocent Martin Groeneveld van het Lorentz Casimir Lyceum.

De ceremonie werd afgesloten met het overdragen van het olympiadestokje aan Pieter Bruijnincx, onderwijsdirecteur Scheikunde van de Universiteit Utrecht.

De winnaars van de NSO vertegenwoordigen Nederland op de 57e Internationale Chemieolympiade (IChO). Deze wordt gehouden van 5 t/m 14 juli in Dubai, Verenigde Arabische Emiraten. Hieraan nemen meer dan 90 landen deel. Het wedstrijdelement bestaat uit een practicumtoets en een theoretische toets van ieder vijf uur. De andere momenten worden ingevuld met allerlei culturele, educatieve en sportieve activiteiten. In 2026 wordt de IChO gehouden in Oezbekistan.   

De Nationale Scheikundeolympiade is een initiatief van SLO. Het evenement wordt ondersteund door het ministerie van OCW, Koninklijke Vereniging van de Nederlandse Chemische Industrie (VNCI), Cito Instituut voor Toetsontwikkeling, Nederlandse Vereniging voor het Onderwijs in de Natuurwetenschappen (NVON), Gymnasium Beekvliet (Sint-Michielsgestel), Vechtdal College (Ommen), Willibrord Gymnasium (Deurne), Radboud Universiteit (Nijmegen), Rijksuniversiteit Groningen, Universiteit van Amsterdam, Vrije Universiteit (Amsterdam), de Koninklijke Nederlandse Chemische Vereniging (KNCV), het NL-Talenten Fonds en de Topsector Chemie/ChemistryNL.

Uitgeverij Malmberg, Noordhoff Uitgevers, Techni Science en Wetenschap in Beeld stellen prijzen ter beschikking.