Onderzoek Radboud Universiteit: stress kan ervoor zorgen dat je als keeper beter reageert

Bij iemand die onder stress staat, vindt er een sterkere communicatie plaats tussen het brein en de spieren, dan bij iemand die ontspannen is.

Dat blijkt uit onderzoek van neurowetenschapper Yvonne Visser van de Radboud Universiteit. Ze promoveert 28 januari op dit onderwerp. "Uiteindelijk kan deze kennis bijdragen aan het helpen van mensen met neuromotorische aandoeningen."

Visser zette in haar onderzoek proefpersonen onder druk door op onverwachte momenten een klein elektrisch schokje op de vinger toe te dienen. ‘Dat bracht deelnemers aan het experiment in een constante staat van stress, vergelijkbaar met wat je zou voelen als je als keeper een WK-finale voetbalt.’ Tegelijkertijd moesten de proefpersonen reageren op plots verschijnende visuele punten. De neurowetenschapper keek vervolgens naar de sterkte van spierreflexen en zag dat deze verhoogd waren onder stress. "We zagen dat de reflex van de spieren groter was als iemand onder stress stond. Het verschil tussen een beweging naar links of rechts was duidelijker. In stressvolle situaties is de communicatie tussen brein en spieren dus sterker."

Visser verwacht dat dit verschil komt omdat het onder stress waarschijnlijk belangrijker is dat je de juiste beslissing maakt en uitvoert, en dat je je lichaam daarop voorbereidt. Vroeger was dat belangrijk toen we nog moesten kiezen tussen verstoppen of wegrennen voor wilde dieren, maar nu geldt het nog steeds voor bijvoorbeeld WK-finales. 

Visser: "Veel mensen denken dat een keeper bij het op hem of haar afkomen van een bal eerst besluit of ‘ie naar links of rechts moet springen. We weten uit eerder onderzoek dat dit niet zo werkt: er is een continue uitwisseling van informatie tussen je brein en je spieren. Je lichaam is zich al aan het voorbereiden om naar links te gaan, voordat je hersenen uiteindelijk dat besluit nemen. Uit mijn onderzoek blijkt nu dat een andere mentale staat van een keeper, bijvoorbeeld door stress, invloed kan hebben op dat proces."

Het resultaat is niet alleen handig voor keepers om te weten: "Het is uiteraard nog toekomstmuziek, maar als we beter weten hoe dit proces werkt in een goed functionerend lijf en hoofd, kunnen we ook gaan kijken hoe we dit proces kunnen verbeteren bij mensen met een hersenaandoening die moeite hebben met bepaalde bewegingen."